Jak partner może pomóc przy skurczach? Radzi położna
Skurcz trwa, rodząca się garbi, oddech przyspiesza, a Wy stoicie obok i nie wiecie, czy dotknąć, czy się odsunąć. To jeden z najczęściej zadawanych mi pytań: co konkretnie robić rękami i głosem, kiedy skurcz jest w szczycie. Ten artykuł to właśnie ta odpowiedź, krok po kroku.
Czas czytania:
Spis treści
Zanim zaczniecie: kilka rzeczy do ustalenia wcześniej
Więcej o ogólnej roli partnera na sali piszę w artykule „Rola partnera przy porodzie”. Tu skupiam się wyłącznie na samym momencie skurczu, bo to zwykle najbardziej stresujący fragment dla osoby towarzyszącej.
Jedna rzecz zdarza się często: partner próbuje pomóc technikami, których rodząca w ogóle nie chce w tym momencie. Dlatego dobrze przećwiczyć wcześniej, jeszcze przed porodem, co konkretnie jej pomaga: mocny ucisk czy delikatny dotyk, cisza czy Wasz głos, ruch czy bezruch. Skurcze bywają zaskakująco różne osoba od osoby.
Oddech: jak pomóc, nie oddychając za nią
Częsty mit: partner ma „oddychać razem z nią” identycznie, licząc głośno na głos. To rzadko działa i bywa irytujące w szczycie bólu. Lepiej działa coś prostszego: pokazujcie spokojny, wolny rytm własnym oddechem, żeby rodząca miała się o co oprzeć wzrokiem lub słuchem, kiedy traci swój rytm.
💡 Wskazówka od położnej: Jeśli wcześniej ćwiczyłyście konkretną technikę oddechową (np. na zajęciach przygotowujących do porodu), przypomnijcie ją krótko, jednym zdaniem, nie całym wykładem: „pamiętaj, wydech dłuższy niż wdech”. W szczycie skurczu nie ma miejsca na długie instrukcje.
Dotyk i pozycje, które realnie łagodzą skurcz
To, co realnie pomaga w trakcie skurczu, zwykle mieści się w kilku sprawdzonych sposobach:
- Ucisk na dolną część pleców lub okolicę kości krzyżowej, dłonią albo pięścią, z siłą, jaką rodząca wskaże. To jedna z metod, które wiele rodzących ocenia jako bardzo pomocną w łagodzeniu bólu skurczowego, zwłaszcza gdy ból promieniuje do pleców. Skuteczność metod niefarmakologicznych jest indywidualna i nie da się jej zagwarantować ani ustawić w jednym rankingu, dlatego warto tę metodę wcześniej wypróbować i przećwiczyć. Może przynieść ulgę już w ciąży, jeśli ból kumuluje się w tej okolicy.
- Zmiana pozycji, jeśli stan rodzącej na to pozwala: oparcie się o Was w pozycji stojącej, kucanie, klęczenie na piłce porodowej, chodzenie między skurczami. Ruch bywa lepszy niż leżenie na wznak.
- Ciepły kompres na dolnej części pleców lub brzuchu, jeśli szpital na to pozwala.
- Trzymanie za rękę bez ściskania jej odruchowo za mocno. Rodząca sama Was wtedy ściśnie, jeśli tego potrzebuje.
Pytajcie krótko i na bieżąco, co teraz pomaga: „mocniej czy lżej?”, „tu czy niżej?”. Potrzeby zmieniają się w trakcie porodu, czasem z jednego skurczu na drugi.
Jeden dostęp. Wszystkie 8 kursów.
Wszystkie 8 kursów znajdziecie w jednej bibliotece Przygotowani.online. Wybierzcie tylko, ile czasu potrzebujecie: 7, 30 lub 90 dni, od 39 zł. Bez subskrypcji, z gwarancją zwrotu 24 h.
Zobaczcie plany dostępuSłowa, które pomagają, i te, których lepiej unikać
Krótkie, spokojne zdania działają najlepiej: „jesteś tu”, „to mija”, „dobrze ci idzie”. Unikajcie pytań wymagających namysłu w trakcie skurczu, np. „czy na pewno tak jest lepiej?”. To zbyt dużo do przetworzenia w szczycie bólu.
Unikajcie też porównań i uspokajania na siłę typu „to nic takiego”, nawet w dobrej wierze. Rodząca wie najlepiej, jak bardzo to boli. Wasza rola to być obok, nie oceniać intensywności jej bólu.
Kiedy zrobić krok w tył i zawołać personel
Jeśli zauważycie coś, co Was niepokoi (nagła zmiana w zachowaniu rodzącej, silny niepokój, cokolwiek nietypowego), powiedzcie o tym położnej od razu, zamiast czekać. Nie musicie oceniać, czy to poważne, my to ocenimy.
W momentach interwencji medycznej odsuńcie się na tyle, żeby nie przeszkadzać personelowi w pracy, ale zostańcie w polu widzenia rodzącej, jeśli to możliwe. Wasza obecność, nawet z boku, wciąż ma znaczenie.
W skrócie: Jak partner może pomóc przy skurczach (podsumowanie)
- Nie trzeba oddychać identycznie z rodzącą, wystarczy pokazywać spokojny rytm.
- Ucisk na kość krzyżową, zmiana pozycji i ciepły kompres to sprawdzone, praktyczne sposoby łagodzenia bólu skurczowego.
- Pytajcie krótko i na bieżąco, co teraz pomaga, potrzeby zmieniają się z minuty na minutę.
- Krótkie, spokojne zdania działają lepiej niż pytania wymagające namysłu albo uspokajanie na siłę.
- Przy interwencji medycznej odsuńcie się z drogi personelowi, ale zostańcie blisko, jeśli to możliwe.
Najczęstsze pytania
Czy partner powinien oddychać razem z rodzącą w trakcie skurczu?
Nie trzeba oddychać identycznie ani liczyć na głos. Skuteczniej działa pokazywanie własnym oddechem spokojnego, wolnego rytmu, żeby rodząca miała się o co oprzeć, kiedy traci swój.
Jaki dotyk najbardziej pomaga podczas skurczu?
Najczęściej pomaga ucisk na dolną część pleców lub kość krzyżową, z siłą, jaką rodząca wskaże na bieżąco. Warto też spróbować ciepłego kompresu i zmiany pozycji, jeśli stan zdrowia na to pozwala.
Jakich słów lepiej unikać przy rodzącej w trakcie skurczu?
Unikajcie pytań wymagających namysłu i uspokajania na siłę typu „to nic takiego”. Lepiej sprawdzają się krótkie, spokojne zdania: „jesteś tu”, „to mija”, „dobrze ci idzie”.
Kiedy partner powinien zawołać personel medyczny w trakcie skurczu?
Zawsze, gdy zauważy coś niepokojącego, np. nagłą zmianę w zachowaniu rodzącej. Nie trzeba samodzielnie oceniać wagi sytuacji, wystarczy zgłosić to od razu położnej.
Marta Mszanowska
Położna porodowa
Położna z sali porodowej. Towarzyszy rodzącym na co dzień i wie, co naprawdę dzieje się przy porodzie. Na platformie prowadzi tematy porodu: fazy, pozycje, oddech i współpracę z personelem.
Kim jesteśmy
Tworzymy Przygotowani.online we trzy: położna rodzinna, położna z sali porodowej i fizjoterapeutka uroginekologiczna. Same prowadzimy kursy, które tu znajdziecie, i mówimy w nich do Was obojga, nie tylko do mamy. Uczymy o ciąży, porodzie i pierwszych miesiącach z dzieckiem, korzystając z tego, co widzimy na co dzień w pracy z rodzicami. Tę wiedzę zebrałyśmy w kursach wideo, do których wracacie w swoim tempie, kiedy akurat jej potrzebujecie.
Przeczytaj też
Kilka innych wpisów, które mogą się teraz przydać.
