Przemywanie oczu noworodka. Jak to robić i w którym kierunku? Radzi położna
Pielęgnacja oczu noworodka to jeden z najważniejszych elementów codziennej toalety. Nawet zdrowo wyglądające oczka wymagają odpowiedniej higieny, ponieważ aparat łzowy maluszka nie jest jeszcze w pełni dojrzały, co często prowadzi do łzawienia i infekcji. Jak prawidłowo przemywać oczy dziecka i w którym kierunku to robić? Odpowiadamy!
Czas czytania:
Spis treści
Dlaczego oczy noworodka często ropieją lub łzawią?
Narząd wzroku u dziecka po narodzinach nie jest jeszcze w pełni funkcjonalny. O ile samo oko anatomicznie przypomina oko dorosłego człowieka, to jego struktury (takie jak aparat łzowy) wymagają czasu, by osiągnąć pełną sprawność.
Aparat łzowy składa się z gruczołu łzowego, punktów łzowych, kanalików łzowych i przewodu nosowo-łzowego. U niemowlęcia ten ostatni przewód bywa niedrożny nawet do 6. miesiąca życia. Oznacza to, że łzy nie odpływają swobodnie do jamy nosowej. Skutek? Zalegająca wydzielina w kącikach, częste łzawienie, a w efekcie: podatność na infekcje bakteryjne.
Codzienna pielęgnacja oczu noworodka. Krok po kroku
W pierwszych tygodniach życia przemywanie oczu powinno być stałym elementem porannej i wieczornej toalety.
💡 Wskazówka od położnej: Skóra wokół oczu i spojówki są wyjątkowo delikatne. Przed rozpoczęciem zabiegu zawsze dokładnie umyj ręce, aby zapobiec przeniesieniu drobnoustrojów.
- Używaj jałowych gazików i soli fizjologicznej (0,9% NaCl).
- Kierunek ma znaczenie! Przemywaj oko od zewnętrznego kącika w kierunku nosa (wewnętrznego kącika). To najbezpieczniejszy i najskuteczniejszy sposób na usunięcie zanieczyszczeń w stronę naturalnego ujścia kanalików.
- Złota zasada: Jedno przetarcie = jeden gazik. Nigdy nie stosuj tego samego gazika do obu oczu ani nie przecieraj jednego oka dwa razy tym samym wacikiem. W przypadku infekcji natychmiast przeniesiesz zakażenie.
- Czego unikać? Nie używaj preparatów kosmetycznych, rumianku (często uczula!) ani zwykłej wody z kranu (chyba że masz w domu profesjonalny filtr), ponieważ chlor i bakterie mogą podrażnić spojówki.
Infekcja czy fizjologia? Jak rozpoznać problem
Łzawienie u noworodka na spacerze (od wiatru lub kurzu) to zjawisko całkowicie fizjologiczne. Kiedy jednak powinna zapalić się czerwona lampka?
Jeśli oczko stale łzawi, a po przebudzeniu powieki są sklejone przez żółtawą, ropną wydzielinę, prawdopodobnie masz do czynienia z niedrożnością dróg łzowych lub infekcją.
Co robić w takiej sytuacji?
- Kontynuuj regularne przemywanie solą fizjologiczną.
- Wprowadź delikatny masaż woreczka łzowego.
- Skonsultuj się z pediatrą, jeśli po kilku dniach nie ma poprawy.
Jeden dostęp. Wszystkie 8 kursów.
Wszystkie 8 kursów znajdziecie w jednej bibliotece Przygotowani.online. Wybierzcie tylko, ile czasu potrzebujecie: 7, 30 lub 90 dni, od 39 zł. Bez subskrypcji, z gwarancją zwrotu 24 h.
Zobaczcie plany dostępuJak prawidłowo wykonać masaż kanalików łzowych?
Nie. Choć czapeczka wciąż bywa elementem obowiązkowym na liście tradycyjnych wyprawek, nie Prawidłowo wykonywany masaż może udrożnić przewód nosowo-łzowy i uchronić malucha przed koniecznością inwazyjnego zabiegu sondowania u okulisty.
Powtarzaj masaż kilka razy dziennie, np. podczas przewijania.
Rozgrzej okolicę oka ciepłym (ale nie gorącym!) okładem, np. jałowym kompresem zanurzonym w letniej, przegotowanej wodzie.
Palcem wskazującym delikatnie uciskaj miejsce przy wewnętrznym kąciku oka (tuż przy nasadzie nosa).
Wykonuj ruch przesuwający od góry do dołu, w stronę skrzydełka nosa.
Kiedy konieczna jest wizyta u lekarza?
Nie zwlekaj z wizytą u pediatry lub okulisty dziecięcego, jeśli zauważysz:
- gęstą, żółtozieloną wydzielinę z oka (szczególnie w dużych ilościach),
- wyraźny obrzęk lub mocne zaczerwienienie powiek,
- dyskomfort malucha (częste pocieranie rączkami okolicy oka, płacz przy dotyku).
W skrócie: Pielęgnacja oczu noworodka
Sól fizjologiczna przyda się nie tylko do oczu. Sprawdźcie, co jeszcze warto mieć w domu: apteczka dla noworodka. Sprawdźcie też, jak rozwija się Wasze dziecko: kalkulator centylowy.
- Codziennie: Przemywaj oczy rano i wieczorem, nawet jeśli wyglądają na zdrowe.
- Czym: Używaj tylko soli fizjologicznej i jałowych gazików.
- Kierunek: Od zewnętrznego kącika w stronę nosa.
- Higiena: 1 oko = 1 nowy gazik.
- Masaż: Jeśli oko łzawi i ropieje, masuj kącik oka ruchem z góry na dół, wzdłuż nosa.
- Lekarz: Ropna, zielona wydzielina i obrzęk zawsze wymagają konsultacji z pediatrą.
Najczęstsze pytania
Dlaczego oczy noworodka często łzawią i skąd bierze się wydzielina w kącikach?
To zwykle kwestia fizjologii, nie choroby. Przewód nosowo-łzowy bywa niedrożny nawet do szóstego miesiąca życia, więc łzy nie odpływają swobodnie do nosa. Efektem jest zalegająca wydzielina w kącikach oka i częstsze łzawienie, co przy okazji zwiększa podatność na drobne infekcje.
W którym kierunku należy przemywać oczy dziecka?
Od zewnętrznego kącika w stronę nosa, czyli w kierunku wewnętrznego kącika oka. To najbezpieczniejszy sposób na usunięcie zanieczyszczeń, bo prowadzi je w stronę naturalnego ujścia kanalików łzowych.
Czy do przemycia obu oczu wystarczy jeden gazik?
Nie. Każde oko przemywamy osobnym, czystym gazikiem i nawet tego samego oka nie przecieramy dwa razy tym samym wacikiem. To najprostszy sposób, żeby nie przenieść ewentualnego zakażenia z jednego oka na drugie.
Kiedy łzawienie oka to już nie fizjologia, tylko sygnał infekcji?
Warto zwrócić uwagę, gdy oko stale łzawi, a po przebudzeniu powieki są sklejone żółtawą, ropną wydzieliną. To może oznaczać niedrożność dróg łzowych albo infekcję i wtedy warto skonsultować się z pediatrą, jeśli po kilku dniach regularnego przemywania nie widać poprawy.
Dominika Lipiak
Położna rodzinna
Położna rodzinna. Na co dzień opiekuje się mamami i noworodkami w ich domach, od pierwszej kąpieli po wsparcie w karmieniu. Na platformie prowadzi tematy pielęgnacji i pierwszych tygodni z dzieckiem.
Kim jesteśmy
Tworzymy Przygotowani.online we trzy: położna rodzinna, położna z sali porodowej i fizjoterapeutka uroginekologiczna. Same prowadzimy kursy, które tu znajdziecie, i mówimy w nich do Was obojga, nie tylko do mamy. Uczymy o ciąży, porodzie i pierwszych miesiącach z dzieckiem, korzystając z tego, co widzimy na co dzień w pracy z rodzicami. Tę wiedzę zebrałyśmy w kursach wideo, do których wracacie w swoim tempie, kiedy akurat jej potrzebujecie.
Przeczytaj też
Kilka innych wpisów, które mogą się teraz przydać.
